Γρίπη: Τί πρέπει να κάνω για να προφυλαχτώ

Η γρίπη είναι μεταδοτική νόσος του αναπνευστικού που μολύνει μύτη, λαιμό και πνεύμονες.  Μπορεί να προκαλέσει από ήπια έως σοβαρή νόσο, να καταλήξει ακόμα και στον θάνατο.  Οι περισσότεροι άνθρωποι που θα αρρωστήσουν από γρίπη, μέσα σε συνήθως δύο εβδομάδες θα ανακάμψουν.   Δεν συμβαίνει όμως πάντα αυτό, με αποτέλεσμα η γρίπη στην χειρότερη περίπτωση να καταλήξει σε νοσηλεία σε νοσοκομείο και ακόμα και σε θάνατο, ειδικά αν αφορά ασθενείς με χρόνια νοσήματα, οπότε στη περίπτωση αυτή χειροτερεύει το χρόνιο πρόβλημα.

Γιατί πρέπει να εμβολιάζομαι για τη γρίπη κάθε χρόνο;

Τι άλλο θα μπορούσε να με προφυλάξει από το να αρρωστήσω;

Μπορούν οι επιστήμονες να προβλέψουν την πιθανότητα μιας επιδημίας γρίπης;

Είναι ενδεχομένως κάποιες από τις ερωτήσεις που ανά διαστήματα μπορεί να μας έχουν προβληματίσει.

Ο τρόπος με τον οποίο δουλεύει το εμβόλιο είναι να προκαλεί την παραγωγή αντισωμάτων τα οποία αναγνωρίζουν και εξουδετερώνουν τον ιό της γρίπης.  Κάθε χρόνο ειδικοί από τον Οργανισμό Υγείας για τροφές και φάρμακα (FDA), από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), από το κέντρο ελέγχου και πρόληψης ασθενειών της Αμερικής (CDC) και από άλλα ινστιτούτα, μελετούν δείγματα ιών που έχουν συλλέξει από όλο τον κόσμο.  Ανιχνεύουν τους ιούς γρίπης που είναι οι πιο πιθανοί να προκαλέσουν γρίπη την επόμενη χρονιά και έτσι να προστατευτούν οι άνθρωποι από αυτούς μέσω εμβολιασμού.  Το ετήσιο λοιπόν αντιγριπικό εμβόλιο συνήθως περιλαμβάνει μίγμα από δύο ιούς γρίπης, Α και Β οι οποίοι είναι και οι πιο πιθανοί να προκαλέσουν την εποχιακή επιδημία γρίπης.

Το εμβόλιο μέχρι στιγμής είναι πάντα τριδύναμο.  Για να καταλήξουν στους ιούς αυτούς που θα συνθέσουν το εποχιακό εμβόλιο, γίνεται συνεχής ανανέωση πληροφοριών όσον αφορά τους ιούς που ενοχοποιήθηκαν την προηγούμενη χρονιά, πόσο γρήγορα εξαπλώθηκαν και πόσο αποτελεσματικό ήταν το εμβόλιο της προηγούμενης χρονιάς.   Περισσότερα από 100 εθνικά κέντρα γρίπης λειτουργούν σε περισσότερες από 100 χώρες, και καθοδηγούν κάθε χρόνο την επίβλεψη των ιών γρίπης και την δραστηριότητα της νόσου.  Αυτά τα εργαστήρια στην συνέχεια στέλνουν τους ιούς της γρίπης για επιπλέον αναλύσεις, στα 5 κέντρα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αναφοράς και έρευνας για την γρίπη, που βρίσκονται σε Η.Π.Α, Αγγλία, Κίνα, Ιαπωνία, Αυστραλία.  Ο ΠΟΥ συνιστά συγκεκριμένους ιούς γρίπης για τη παραγωγή των εμβολίων, αλλά κάθε χώρα μπορεί να ακολουθήσει τις δικές της συστάσεις.

Δυστυχώς για τον άνθρωπο ο ιός της γρίπης εξελίσσεται γρήγορα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί τα αντισώματα που ανέπτυξες την προηγούμενη χρονιά από την γρίπη που πέρασες, να μη σε προστατέψουν αυτή την χρονιά και έτσι χρειάζεται καινούριος εμβολιασμός κάθε χρόνο.  Αυτές οι αλλαγές του ιού της γρίπης τον βοηθάνε να γλυτώνει και από τα φάρμακα όταν αυτά χρησιμοποιούνται.

Δύο τρόποι αποφυγής της εξάπλωσης της γρίπης, είναι το συχνό πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή  επαφής με τα άρρωστα άτομα.  Ένας άλλος τρόπος που φαίνεται να είναι αποτελεσματικός είναι η χρήση μάσκας τύπου χειρουργικής.

Λόγω της φύσης του ιού της γρίπης, οι επιστήμονες δεν είναι εύκολο να προβλέψουν αν ένα νέο στέλεχος ιού γρίπης θα εξαπλωθεί γρήγορα σε όλο τον πλανήτη ώστε να δημιουργηθεί πανδημία.   Παρ’ όλα αυτά οι επιστήμονες μελετώντας τις ομοιότητες από προηγούμενες πανδημίες γρίπης το 1918, 1957, 1968, 2009, κατέληξαν ότι κοινό στοιχείο και στις 4 αυτές περιπτώσεις ήταν οι χαμηλές θερμοκρασίες στην επιφάνεια του Ειρηνικού Ωκεανού.  Αν αυτή η σχέση βέβαια είναι σύμπτωση ή συμβάλλει στην δημιουργία πανδημίας είναι ακόμα άγνωστο.

Η γρίπη ξεκινάει από Οκτώβριο και φτάνει μέχρι Μάιο με την μεγαλύτερη έξαρση να συμβαίνει Φεβρουάριο- Μάρτιο.  Το CDC συνιστά οποιονδήποτε είναι ηλικίας άνω των 6μηνών να εμβολιαστεί έναντι στη γρίπη.  Ο εμβολιασμός είναι ακόμα πιο σημαντικός για τις έγκυες γυναίκες, τα παιδιά, τους άνω των 65 ετών, τους ασθενείς με χρόνιο νόσημα συμπεριλαμβανομένων και των καπνιστών.  Η προστασία των μικρότερων από 6 μηνών παιδιών, εξαρτάται από την ανοσοποίηση της μητέρας τους.

Τα στοιχεία από Αμερική δείχνουν ότι μια τυπική χρονιά γρίπης, 200.000 Αμερικανοί θα νοσηλευτούν  λόγω γρίπης και οι 40.000 θα πεθάνουν από τις επιπλοκές της γρίπης με κυριότερη την πνευμονία.  Η γρίπη από τον ιό Α είναι η πιο σοβαρή συνήθως αλλά κανένας δε μπορεί να προβλέψει πόσο σοβαρή θα είναι κάθε φορά.  Κάποιοι επιστήμονες συνδέουν την βαρύτητα της γρίπης με τον αριθμό των εμβολιασμένων υποστηρίζοντας ότι όσο περισσότεροι εμβολιάζονται,τόσο λιγότερο βαριά θα είναι η γρίπη. 

Αυτοί που κινδυνεύουν περισσότερο είναι τα νεογέννητα, οι ηλικιωμένοι, οι ασθενείς με οποιοδήποτε χρόνιο νόσημα, και φυσικά οι καπνιστές είναι πάντα πιο ευάλωτοι από τους αντίστοιχους υγιείς μη καπνιστές.

Αλλαγές στο ανοσοποιητικό, το αναπνευστικό και το καρδιολογικό σύστημα κατά την εγκυμοσύνη κάνουν την έγκυο πιο ευάλωτη για νόσο από σοβαρή μορφή γρίπης με σοβαρές πιθανώς επιπλοκές τόσο για την ίδια όσο και για το μωρό της που μπορεί να είναι από πρόωρος τοκετός έως αποβολή.  Ο εμβολιασμός μπορεί να προστατέψει την έγκυο γυναίκα, το αγέννητο μωρό αλλά και το νεογέννητο μέχρι την ηλικία των 6 μηνών.  Ο εμβολιασμός είναι ασφαλής να γίνει κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης οποιαδήποτε στιγμή, σε οποιοδήποτε τρίμηνο.

Εκτός από τον εμβολιασμό, και κάποιες συνήθειες που εμποδίζουν την εξάπλωση των μικροβίων επιβάλλεται να γίνουν τρόπος ζωής μας.

  • Αποφυγή στενής επαφής με άρρωστο.
  • Παραμονή στο σπίτι κατά την διάρκεια της νόσου για την αποφυγή της μετάδοσης του ιού.
  • Καλυμμένα στόμα και μύτη κατά την διάρκεια του βήχα και του φτερνίσματος.
  • Συχνό πλύσιμο χεριών με νερό και σαπούνι ή με αντισηπτικό μαντηλάκι γιατί καταστρέφει τα μικρόβια.
  • Απόφυγε να πιάνεις στόμα, μύτη και μάτια γιατί τα χέρια σου μπορεί να έχουν μολυνθεί ακουμπώντας αντικείμενα που κάποιος άλλος πριν είχε πιάσει.
  • Κοιμήσου επαρκώς, καλή φυσική δραστηριότητα, πολλά υγρά, θρέψου σωστά, προσπάθησε να χαλιναγωγήσεις το άγχος, είναι όλοι τρόποι να ενισχύσεις το ανοσοποιητικό σου σύστημα.

Τα παιδιά είναι ίσως η πιο ευαίσθητη ομάδα , γιατί το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει ακόμα πλήρως αναπτυχθεί.  Επίσης είναι και η κύρια πηγή μετάδοσης της γρίπης, ιδίως αυτά της προσχολικής ηλικίας.  Γι αυτό πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί όσοι ανήκουν στις ευαίσθητες ομάδες και έρχονται σε συχνή επαφή μαζί τους.  Τα παιδιά όταν αρρωστήσουν από γρίπη συνήθως πάντα θα χρειαστούν ιατρική περίθαλψη ειδικά αν είναι μικρότερα από 5 ετών.  Οι σοβαρές επιπλοκές της γρίπης συμβαίνουν συνήθως στα παιδιά πού είναι μικρότερα των 2 ετών.  Επίσης παιδιά με χρόνια νοσήματα όπως βρογχικό άσθμα, σακχαρώδης διαβήτης, προβλήματα του νευρικού συστήματοςκ.τ.λ. είναι ακόμα πιο ευάλωτα στις επιπλοκές της γρίπης.  Γι αυτό και ο CDC συνιστά εμβολιασμό σε κάθε παιδί μεγαλύτερο από 6 μηνών.  Ο εμβολιασμός θα πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατό, αλλά ακόμα και αν καθυστερήσει και πάλι θα πρέπει να γίνει γιατί η εποχή της γρίπης διαρκεί μέχρι Μάιο.  Θα χρειαστούν δύο εβδομάδες μέχρι να αναπτυχθούν τα αντισώματα μετά τον εμβολιασμό και έτσι να αρχίσει η προστατευτική δράση.  Μερικά παιδιά ηλικίας 6 μηνών – 8 ετών θα χρειαστούν 2 δόσεις εμβολίου.  Συγκεκριμένα αυτά που εμβολιάζονται για πρώτη φορά θα χρειαστούν 2 δόσεις, αλλά και κάποια που έχουν ήδη εμβολιαστεί στο παρελθόν και ανήκουν σε αυτή την ηλικιακή ομάδα και πάλι θα χρειαστούν 2 δόσεις.  Τα παιδιά που χρειάζονται 2 δόσεις και λαμβάνουν μόνο την μία μπορεί να μη προστατευτούν καθόλου από τη γρίπη.  Αυτό θα το ρυθμίσει ο γιατρός σας.

Εξ άλλου όλοι οι εμβολιασμοί θα πρέπει να γίνονται σε συνεννόηση με τον ιατρό σας.

Ο καλύτερος τρόπος προστασίας από την γρίπη είναι ο εμβολιασμός.  Οποιοσδήποτε άνω των 6 μηνών πρέπει να εμβολιάζεται.  Αυτοί που έχουν ακόμα μεγαλύτερη ανάγκη εμβολιασμού είναι τα μικρά παιδιά,οι άνω των 65 ετών, οι έγκυες γυναίκες και όσοι έχουν χρόνια νοσήματα π.χ. αναπνευστικά, καρδιολογικά, σακχαρώδη διαβήτη, αιματολογικά και οτιδήποτε άλλο.  Για να προστατευτούν αυτές οι ομάδες πολλές φορές εκτός από τον εμβολιασμό των ίδιων χρειάζεται και ο εμβολιασμός των υπολοίπων μελών της οικογένειας για να μην γίνουν φορείς.  Κανένας δε γίνεται άτρωτος με το εμβόλιο, θεωρείται όμως προστατευμένος ιδιαίτερα από τις βαριές επιπλοκές.  Ο εμβολιασμός  δεν προστατεύει μόνο αυτόν που εμβολιάζεται, αλλά και τους υπόλοιπους γύρω του.  Ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει οποιαδήποτε στιγμή μέσα στην  περίοδο της γρίπης.

Leave a reply